Yukata và Uchiwa được xem như biểu tượng đặc trưng vào mùa hè của Nhật với những lễ hội nhộn nhịp và trang phục bắt mắt. Được sử dụng phổ biến tại Nhật Bản nhưng Uchiwa lại có bắt nguồn từ Trung Quốc. Phải đến thế kỷ thứ 5 sau Công Nguyên thì loại quạt này mới có mặt tại Nhật Bản

Từ thế kỷ 17 nó mới có hình tròn như ngày nay. Cũng kể từ đó thì uchiwa được sử dụng phổ biến trong cuộc sống đời thường như nhảy múa trong lễ hội, quạt mát và thậm chí cả...quạt bếp nữa. Uchiwa được sử dụng trong một trò chơi náo nhiệt tại lễ hội với nhiều trò chơi như "Cchiwatori", nghĩa là "tay không bắt quạt".

Lý do mà Uchiwa được xếp vào danh sách các biểu tượng mùa hè là bởi vì công dụng “tạo gió” biến nó trở thành một vật dụng được sử dụng nhiều nhất trong cái mùa oi bức này. Ngoài ra cũng còn vì nó gắn bó với các điệu nhảy trong lễ hội mùa hè Bon Odori (Lễ Vu Lan của người Nhật được tổ chức vào rằm tháng 7 hàng năm). Hình ảnh những cô gái mặc yukata có màu sắc sặc sỡ cầm chiếc quạt Uchiwa đã trở thành một hình ảnh thân thương gắn bó với mỗi mùa hè của người Nhật.

Điều thú vị của chiếc quạt Uchiwa là nó là một sản phẩm được làm bằng tay từ A-Z, bao gồm thân làm từ tre và đầu quạt được làm từ vải hoặc giấy có trang trí. Phần nan quạt được làm từ loại tre vót rất mảnh và có tính đàn hồi chứ không dễ gãy như một số loại quạt giấy mà chúng ta hay sử dụng.

Có 3 vùng nổi danh với kỹ thuật làm quạt uchiwa, đó là tại cố đô Kyoto, thành phố Tateyama của tỉnh Chiba và thành phố Marugame của tỉnh Kagawa (ở Marugame còn có cả bảo tàng quạt Uchiwa nữa nhé). Những chiếc quạt sản xuất từ các vùng này luôn có vẻ độc đáo hơn cả, có lẽ bởi phong cách trang trí trên chiếc quạt. Tỉnh Kagawa là nơi nổi tiếng về làm quạt giấy truyền thống của Nhật Bản. Số lượng quạt giấy được làm tại đây chiếm 90% thị phần của Nhật Bản.

Ngành sản xuất quạt uchiwa từng là một trong những ngành thủ công phát triển cực thịnh tại Nhật Bản, đặc biệt là vào khoảng thể kỷ 17 – 19. Uchiwa không chỉ có vai trò của một biểu tượng mùa hè mà đó còn là một biểu tượng kết nối giữa quá khứ và hiện tại cũng như để gắn kết các thế hệ khi họ cùng hòa mình trong điệu nhảy rộn rã của lễ hội mùa hè.

Trong khuôn khổ các hoạt động của năm Giao lưu Nhật Bản – Mê Kông 2009, Trung tâm Giao lưu Văn hóa Nhật Bản (The Japan Foudation) hợp tác cùng Hiệp hội thiết kế KAGAWA Nhật Bản, Tổ chức các Nhà thiết kế Đồ họa Nhật Bản/ JAGDA, Hiệp hội KAGAWA UCHIWA tổ chức “Triển lãm FUNFAN in VIETNAM – Quạt giấy Nhật Bản” tại Trung tâm.

• © Sân khấu Việt Nam Online

Bình luận