[SK] Cái tên Antigone trong tiếng Hy Lạp có nghĩa là “Không cúi mình/ Không khuất phục”. Dựa trên tích chuyện về nàng Antigone trong thần thoại Hy Lạp, Alain Destandau đã xây dựng nên nhân vật nàng Tian dịu dàng mà mạnh mẽ, một mình đối diện với âm mưu cướp ngôi của người chú rể khi vua cha qua đời, đồng thời kiên tâm sống trọn vẹn với những giá trị mà mình tin tưởng.

Những nhân vật chính của vở kịch gồm 7 người: Tian (Antigone), cô của Tian và chồng - người chú rể định cướp ngôi, 2 người anh trai của Tian, Thần chết và tên tùy tùng

Thời lượng của vở kịch không nhiều, chỉ gói gọn trong vòng 60 phút nhưng đó thật sự là một sự kết hợp hoàn hảo, là kết quả lao động nghệ thuật đáng được ghi nhận của diễn viên Nhà hát tuồng Việt Nam và Nhà hát Monte-Charge (Pháp) do đạo diễn Alain Destandau dẫn dắt.

Ngay từ những phần đầu tiên của vở diễn khán giả có thể nhận thấy ngay sự cầu kỳ và tinh tế của trang phục, những họa tiết đính cườm sang trọng được chính Alain Destandau thiết kế và đặt may.

Vở kịch cũng gây bất ngờ với đa số khán giả – bởi sự khéo léo kết hợp ngôn ngữ Việt và Pháp trong đối thoại ⁽¹⁾, lối hóa trang kết hợp vẽ mặt trong nghệ thuật tuồng Việt Nam và mặt nạ kiểu Châu Âu ⁽²⁾ , những kiểu mũ độc đáo và lạ mắt đặc trưng cho từng nhân vật.

Alain Destandau cho biết ông sẽ không sử dụng phụ đề, bởi ông mong muốn khi nhân vật của ông nói bằng tiếng Pháp, ông mong nhận được câu trả lời bằng tiếng Việt. Và ngược lại, những câu hỏi bằng tiếng Việt, ông mong trả lời nó bằng tiếng Pháp.

Đan xen giữa những câu thoại là tiếng trống dồn dập, căng thẳng gây áp lực lên toàn bộ không gian nhà hát. Tiếng trống tuy vẫn giữ lại những nét đặc trưng trong nghệ thuật tuồng nhưng những nhịp trống căng thẳng hơn và dài hơn, thể hiện tính bi kịch và âm mưu sâu kín trong nội dung tác phẩm.  

Một nhân vật gây được sự húng thú mới mẻ trong vở diễn đó là vai Thần chết –  được tạo ra dưới hình dạng một người phụ nữ to béo với bàn tay đỏ rực, phục trang cung đình xa hoa đính đầy châu báu. Luôn đi cùng với bà là tên tùy tùng dưới màu áo đen nhạo báng, gian xảo và nguy hiểm. Lúc này Thần chết giống như một vị vua Châu Âu xưa với tên hề bên cạnh – giờ đây trở thành nhân vật phụ họa cho hình tượng ước lệ Thần chết. Đây là một nét sáng tạo độc đáo của đạo diễn Alain Destandau

Đạo diễn Alain Destandau (thứ hai từ trái sang)

Ông chia sẻ với tạp chí SKVN: “Tôi muốn bảo vệ nghệ thuật tuồng với văn hóa thế giới và với khán giả trẻ vì đó là một bộ môn nghệ thuật rất mạnh. Những điều tôi đang làm là thêm vào một số yếu tố giúp nó trở nên hấp dẫn hơn và gây nhiều hứng thú hơn trong thế giới hiện đại. Thế giới và nghệ thuật kịch là những điều luôn biến đổi và sống động”

Sau khi tiếp tục lưu diễn tại Pháp và một số nước Châu Âu từ giờ đến cuối năm, “Antigone” sẽ trở lại sân khấu Việt Nam năm 2010 để chào mừng sự kiện 1000 năm Thăng Long lịch sử.

© Sân khấu Việt Nam Online

Chú thích

(1)   Thực ra đạo diễn Alain đã từng sử dụng thủ pháp này trong vở kịch đầu tiên ông dàn dựng từ năm 2003 tại Việt Nam – “Vòng cát”

(2)   Đạo diễn Alain Destandau cho biết vở diễn được tập trong 3 tháng. Ban đầu khi tập các diễn viên đều không sử dụng mặt nạ, sau khi đã nhuần nhuyễn mới chuyển sang dùng mặt nạ để diễn. Họ thực sự có cảm giác nội tâm được che giấu dưới lớp mặt nạ

(3)   Một số lời thoại hay của vở kịch “Đất và nước để dùng cho việc khác, chứ không phải để ngăn cách họ mãi mãi với tình yêu” | “Bổn phận của ta là không tuân lệnh” (Tian)

Bình luận